گلچین اندیشه های الهی

  «يَأن» از «آن»، به معناى مطلق زمان است.
در اين آيه، هم سبب خشوع مطرح شده كه ياد خداست، «تخشع قلوبهم لذكر اللّه» و هم سبب سنگدلى كه دور شدن از كتاب خدا در دوره طولانى است. «فطال عليهم الامد فقست قلوبهم». در روايات نيز مى‏خوانيم: دوران غيبت حضرت مهدى عليه السلام به قدرى طولانى مى‏شود كه گروه روه مردم دين خود را از دست مى‏دهند. (823)
در برخى از آيات قرآن، همانند آيه مورد بحث، خداوند از مؤمنان مى‏خواهد كه مانند برخى افراد و گروهها نباشند و در برخى آيات، سفارش نموده كه مانند اين الگوها باشيد. اكنون نظرى اجمالى به اين دو دسته آيات مى‏افكنيم:
با راستگويان باشيد. «كونوا مع الصادقين» (824)
با صالحان همراه شويد. «الحقنى بالصالحين» (825) ، «و اكن من الصالحين» (826)
با نيكوكاران باشيد. «توفّنا مع الابرار» (827)
با صابران باشيد. «و كايّن من نبىّ قاتل معه رِبيّون كثير فما وهنوا لما اصابهم فى سبيل اللّه و ما ضعفوا و ما استكانوا» (828) چه بسا پيامبرى كه همراه او پيروان بسيارى جنگيدند و كشته شدند در حالى كه در برابر سختى‏هايى كه در راه خدا به آنان مى‏رسيد، مقاو مت كردند و هيچ سست نشده و تسليم نشدند.
با پيامبر و پيروان واقعى او باشد. «و لكم فى رسول اللّه اسوة» (829) ، «قد كانت لكم اسوة حسنة فى ابراهيم و الّذين معه» (830)
از سپاسگزاران نعمت‏ها باشيد. «كن من الشاكرين» (831)
از اهل عبادت و بندگى باشيد. «كن من الساجدين» (832)
عامل به دستورات پروردگار و خدايى باشيد. «كونوا ربّانيّين» (833)
از تسليم‏شدگان در برابر خدا باشيد. «و اُمرت أن أكون من المسلمين» (834)
با اهل ايمان باشيد. «و اُمرت أن أكون من المؤمنين» (835)
برپادارنده قسط و عدل باشيد. «كونوا قوّامين بالقسط» (836)
برپادارنده دستورات خدا باشيد. «كونوا قوّامين للّه» (837)
يارى‏گر دين خدا باشيد. «كونوا انصار اللّه» (838)
منافق صفت نباشيد. «و لا تكونوا كالّذين قالوا سمعنا و هم لا يسمعون» (839) و مانند آنان (منافقان) نباشيد كه گفتند شنيديم و در حقيقت نشنيدند.
رياكار نباشيد. «و لا تكونوا كالّذين خرجوا من ديارهم بطراً و رئاء الناس» (840) و مانند آنان (منافقان) نباشيد كه به قصد ريا و تظاهر، خانه و كاشانه خود را رها كردند.
پيمان شكن نباشيد. «و لا تكونوا كالتى نقضت غَزْلها من بعد قوة انكاثا» (841) و همانند زنى نباشيد كه پنبه‏هايى كه رشته و تابيده، واتاباند و از هم باز نمود.
پيامبر را اذيّت و ناراحت نكنيد. «لا تكونوا كالّذين آذوا موسى» (842) و مانند يهوديانى نباشيد كه پيامبرشان حضرت موسى را آزار و اذيّت مى‏كردند.
خدا را فراموش نكنيد. «لا تكونوا كالّذين نسوا اللّه فانساهم انفسهم» (843) همانند كسانى كه خدا را به فراموشى سپردند نباشيد كه عذاب خودفراموشى به دنبال دارد.
نا اميد نباشيد. «فلا تكن من القانطين» (844)
ناسپاس و كافر نباشيد. «لا تكونوا كالّذين كفروا» (845)
يار و مددكار مجرمان نباشيد. «فلن اكون ظهيراً للمجرمين» (846)
شكاك و دو دل نباشيد. «فلا تكن من الممترين» (847)
با حق و حقيقت دشمنى نكنيد. «و لا تكن للخائنين خصيما» (848) به نفع خيانت‏كاران، با ديگران خصومت و دشمنى نكنيد.
از غافلان و نادانان نباشيد. «و لا تكن من الغافلين» (849) ، «و لا تكوننّ من الجاهلين» (850)
آيات و نشانه‏هاى الهى را دروغ نپنداريد. «و لا تكوننّ من الّذين كذّبوا بايات اللّه فتكون من الخاسرين» (851) و مانند كسانى كه آيات خدا را تكذيب كردند، نباشيد كه آنان زيانكاران خواهيد بود.
پشتيبان كافران و بى‏دينان نباشيد. «فلا تكونن ظهيراً للكافرين» (852)
در معامله، كم فروش و گران فروش نباشيد. «و لا تكونوا من المخسرين» (853)
تفرقه و اختلاف نداشته باشيد. «و لا تكونوا كالّذين تفرّقوا و اختلفوا» (854)