بسم الله الرحمن الرحیم

وَإِن يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَارَآدَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ‏ .۱۱۰یونس
و اگر خداوند (براى آزمايش يا هدف ديگر بخواهد) زيانى به تو برساند، جز خود او كسى توان برطرف كردن آن را ندارد واگر براى تو خيرى بخواهد، هيچ كس مانع فضل او نخواهد شد. خير را به هر كس از بندگانش كه بخواهد مى‏رساند و او بس آمرزنده و مهربان است.
نکته ها :
اينكه در برطرف كردن ضرر، تعبير «الاّ هو» آمده، امّا در برطرف كردن خير نيامده، به خاطر آن است كه خداوند ضررى را كه به انسان برسد برطرف مى‏كند، امّا فضلى را كه به انسان برسد او بر نمى‏دارد، مگر آنكه اعمال ما آن را تغيير دهد. [369] چنانكه در قرآن آمده است: «انّ اللَّه لايغيّر ما بقومٍ حتى يغيّروا ما بأنفسهم» [370] يعنى تغيير نعمت، بستگى به عملكرد خود انسان دارد. [371]

369) تفسير روح‏المعانى.
370) رعد، 11.
371) در دعاى كميل نيز مى‏خوانيم: «اللّهم اغفر لى الذنوب الّتى تغيّر النعم>>
پیام ها :

1- خير و شرّ تنها به دست خداست.«ان يمسسك اللّه بضرّ، يردك بخير»
2- هر تلخى و ضررى شرّ نيست، گاهى حوادث تلخ براى بيدارى فطرت يا آزمودن انسان است. «بُضّرٍ» و نه «بشرٍّ»
3- مقصود خدا، خير رساندن است. از اين رو در مورد خير، «يردك» و اراده به كار رفته و در ضرر، تعبير «يمسسك» آمده است. [372]
4- خيرى كه به انسان مى‏رسد، فضل الهى است، نه استحقاق انسان. «لفضله»
5 - خواست خدا، بر اساس حكمت است و مشيّت‏هاى او در كنار حكيم بودن او معنى مى‏شود.«يصيب به من يشاء»

372) تفسير روح‏المعانى
....................................
****************

قُلْ يَأَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَآءَكُمُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدَى‏ فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَمَآ أَنَاْ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍ‏ .۱۰۸یونس

بگو: اى مردم! اينك حقّ از سوى پروردگارتان به سراغ شما آمده است. پس هر كس هدايت يابد، يقيناً به سود خويش هدايت مى‏يابد و هر كس گمراه شود، تنها به زيان خويش گمراه مى‏شود ومن بر (ايمان آوردن) شما وكيل نيستم (تا به اجبار شما را به راه حقّ درآورم.

پیام ها :
1- آنچه از سوى خداوند آمده، (مثل قرآن و تعاليم انبيا) همه حقّ و از شئون ربوبيّت اوست. «الحقّ من ربّكم»
2- هدف بعثت انبيا و فرستادن كتب آسمانى، تربيت تمام انسان‏هاست. «يا ايها الناس... ربّكم»
3- خداوند حجّت را تمام كرده است و ما عذرى در نپذيرفتن حقّ نداريم. «قد جاءكم الحقّ»
4- خداوند از هدايت يافتن ما بى‏نياز است، سود و زيان هدايت و گمراهى تنها به خود ما باز مى‏گردد. «لنفسه»
5 - انسان داراى اختيار است و سرنوشت هركس به دست خود اوست، حتّى انبيا هم حقّ اجبار مردم را ندارند. «ما انا عليكم بوكيلٍ»
6- وظيفه‏ى انبيا، ارشاد وتبليغ است، نه اجبار واكراه. «ما أنا عليكم بوكيل >>